منابع آزمون وکالت

آزمون قضاوت

آزمون وکالت

منابع آزمون وکالت 94

منابع کارشناسی ارشد حقوق
منابع آزمون سردفتری
کاملترین وبلاگ حقوقی
 .. 
  
  
 منوي اصلي
لينکهاي سريع


اخبار حقوقی



تبلیغات



شبکه ویدیویی

شبکه ویدویی


 موضوعات

آئین دادرسی کیفری(۱)

آخبار آزمون وکالت(۱)

آخرین اخبار آزمون وکالت(۱)

آخرین اخبار حقوقی(۱)

آخرین اخبار راجع به حقوق(۱)

آرای وحدت رویه(٤)

آزمون سر دفتری(۱)

آزمون سردفتری(۱)

آزمون سردفتری 94(۱)

آزمون قضاوت(٢)

آزمون قضاوت 95(۱)

آزمون مشاوران(۱)

آزمون مشاوران 94(۱)

آزمون وکالت(٥)

آزمون وکالت 93(٤)

آزمون وکالت 94(۱)

آزمون وکالت 95(٢)

آزمون وکالت 96(۱)

آزمون کارشناسان رسمی دادگستری سال 93(۱)

آشنایی با قانون جدید تجارت(۱)

آغاز ثبت نام آزمون وکالت 95(۱)

آگهی آزمون وکالت 93(۱)

آموزش پیشرفته حقوق مدنی(۱)

آیین دادرسی کیفری(۱)

آیین دادرسی کیفری جدید(۱)

اخبار آزمون قضاوت(۱)

اخبار آزمون وکالت 94(۱)

اخبار حقوقی(٢)

اخبار کارشناسی ارشد حقوق(۱)

ادبیات فارسی در آزمون وکالت(۱)

اساتید حقوق(۱)

اعلام نتایج آزمون وکالت(٤)

اعلام نتایج آزمون وکالت 93(۱)

امیر علی جلیلی(٥)

بانک سوالات حقوقی(۱)

بانک قانون(٢)

برنامه ریزی برای آزمون وکالت 3(٢)

برنامه ریزی برای آزمون وکالت 93(۱)

پاسخنامه آزمون قضاوت 93(۱)

تحلیل سوالات مدنی(۱)

تدریس صوتی اساتید حقوق(۱)

تدریس صوتی متون فقه(۱)

تذریس صوتی حقوق مدنی(۱)

ترمینولوژی حقوقی(۳)

تصویب لایحه تجارت(۱)

تعداد داوطلبان آزمون وکالت 94(۱)

تعداد شرکت‌کنندگان آزمون وکالت 94(۱)

تعداد شرکت کنندگان آزمون وکالت(۱)

تغییرات و نوآوریهای لایحه قانون تجارت(۱)

تمدید ثبت نام آزمون وکالت(۱)

تکلیف قانون تجارت در آزمون وکالت(۱)

تکنولوژی فکر دکتر آزمندیان(۱)

ثبت نام آزمون وکالت سال 1394(۱)

ثبت نام آزمون وکالت سال 94(۱)

ثبت نام آزمون وکالت 93(۱)

ثبت نام آزمون وکالت 95(۱)

ثبت نام آزمون کارآموزی وکالت سال 1394(۱)

ثبت نام کارشناسی ارشد و دکتری حقوق دانشگاه آزاد(۱)

جرم سیاسی(۱)

حقوق تجارت(۱)

حقوق ثبت برای اختبار(۱)

حقوق مدنی(٢)

دانلود رایگان کتب حقوقی(۱)

دانلود سوالات آزمون قضاوت 93(۱)

دانلود شرح لمعه(۱)

دانلود متون فقه(۱)

درسهایی از بزرگان حقوق ایران(۱)

دستنویس قانون ثبت(۱)

دستنویس قانون مدنی(۱)

دکتر کمحمد علی اردبیلی(۱)

دیولانعالی کشور(٢)

راهنمای انتخاب رشته کارشناسی ارشد حقوق(۳)

راهنمای انتخاب گرایش کارشناسی ارشد حقوق(٢)

راهنمای انتخاب کانون مناسب(۱)

راهنمای جامع داوطلبان آزمون وکالت(۱)

راهنمای داوطلبان آزمون وکالت(۱)

راهنمای مطالعه منابع آزمون وکالت(۸)

راهنمای موفقیت در آزمون وکالت(٩)

رای وحدت رویه(٢)

زمان اعلام نتایج آزمون وکالت(۱)

زمان برگزای آزمون وکالت 93(۱)

سوالات فراگبر حقوق(۱)

شرح نگتری درون ماده ای(۱)

ظرفیت کانون های وکلا(٢)

علل عدم موفقیت در آزمون وکالت(۱)

فایلهای صوتی حقوق(٢)

قانون اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسل(۱)

قانون تجارت(۱)

قانون تجارت جدید(٢)

قانون جدید آیین دادرسی کیفری(۱)

قانون جدید نحوه اجرای محکومیت‌های مالی(۱)

قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر(٢)

قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب 1394(۱)

قوانین جدید موثر آزمون وکالت(٢)

قوانین خاص(۱)

قوانین درون نویسی شده(۱)

قوانین دستنویس(۱)

قوانین شرح در متن(۱)

لایحه آیین دادرسی کیفری(۱)

لایحه تجارت(۱)

لیست نشریات مورد قبول اداره کل دانش ‏آموختگان(۱)

متن سوالات آزمون وکالت ۱۳۸۷(۱)

متن کامل قانون مدنی(۱)

متون فقه(۱)

مجموعه سوالات آزمون وکالت(۱)

مجموعه قانون(۱)

مجموعه کامل آرای وحدت رویه(٥)

مرکز امور مشاوران(۱)

منابع آزمون سردفتری(۱)

منابع آزمون مشاوران(۱)

منابع آزمون وکالت(٥)

منابع آزمون وکالت 95(۱)

منابع دروس عمومی ارشد حقوق(۱)

منابع متون حقوقی(۱)

منابع متون فقه(۱)

منابع کارشناسی ارشد حقوق(۱)

منبع حقوق ثبت مشاوران(۱)

مواد اصلاحی قانون آیین دادرسی کیفری جدید(۱)

موسسات آموزشی حقوق(۱)

ناشران حقوقی(۱)

نتایج آزمون مشاوران(۱)

نتایج مشاوران حقوقی(۱)

نظریات مشورتی(۳)

نظریات مشورتی بهار 94(۱)

نوآوری‌ها و عقب‌گردهای آیین دادرسی کیفری جدید(۱)

نوآوری‌های آیین دادرسی کیفری جدید(۱)

همه اخبار حقوقی(٢)

وازگان حقوقی(٢)

واژگان حقوقی(٢)

کارت ورود به جلسه آزمون مشاوران(۱)

کارت ورود به جلسه آزمون وکالت(۱)

کارت ورود به جلسه آزمون وکالت 93(۱)

کارت ورود به جلسه ارشد 94(۱)

کارشناسی ارشد حقوق(۸)

کارشناسی ارشد حقوق 95(۱)

کانال اطلاع رسانی آزمون وکالت در تلگرام(۱)

کانون وکلا(٢)

کتابخانه دیجیتال تخصصی حقوق(۱)

کلید سوالات آزمون وکالت(۱)

کلید سوالات آزمون وکالت 93(۱)

کمپین تجلیلی از دکتر محمد حسین شهبازی(۱)

 

آرشيو ماهانه
٢٠٠٠/٧/٧
۱۸٠۱/٦/۱٩
۱۸٠٠/٤/٢٦
۱۸٠٠/٤/۱٩
۱٦٩٩/۱٢/٢۸
۱٦٠٠/۳/۱٢
۱٦٠٠/۱۱/٢٧
۱٥٠٠/۱٢/٢
۱٥٠٠/۱۱/٢٥
۱٥٠٠/۱٠/٢٠
۱٤٩٥/٤/۱۳
۱٤٩٤/٧/٢٠
۱٤٩٤/٦/۱٦
۱٤٩٤/٥/٥
۱٤٩٤/٤/۱٥
۱٤٢۳/۱۱/۳٠
۱٤۱٠/۳/۳
۱٤۱٠/۱۱/٤
۱٤۱٠/۱٠/٢٠
۱٤٠٩/۳/٤
۱٤٠٩/۱۱/٥
۱٤٠٩/۱٠/٢۸
۱٤٠۸/۱۱/٧
۱٤٠٧/۱۱/۱
۱۳٩٩/٢/٦
۱۳٩٩/۱۱/٤
۱۳٩٥/٤/۱٢
۱۳٩٥/٢/۱۱
۱۳٩٥/۱٢/٧
۱۳٩٤/٩/۱٤
۱۳٩٤/۸/٩
۱۳٩٤/۸/۳٠
۱۳٩٤/۸/٢۳
۱۳٩٤/٧/٤
۱۳٩٤/٧/٢٥
۱۳٩٤/٧/۱۸
۱۳٩٤/٧/۱۱
۱۳٩٤/٦/٧
۱۳٩٤/٦/٢۱
۱۳٩٤/٤/٢٠
۱۳٩٤/٤/۱۳
۱۳٩٤/۳/۳٠
۱۳٩٤/۳/۱٦
۱۳٩٤/٢/٥
۱۳٩٤/٢/٢٦
۱۳٩٤/۱٢/۱
۱۳٩٤/۱٠/٢٦
۱۳٩٤/۱٠/۱٩
۱۳٩۳/٩/۸
۱۳٩۳/٩/٢٩
۱۳٩۳/٩/٢٢
۱۳٩۳/۸/۳
۱۳٩۳/۸/٢٤
۱۳٩۳/۸/۱٧
۱۳٩۳/٦/٢٩
۱۳٩۳/٦/۱٥
۱۳٩۳/۱٠/٦
۱۳٩۳/۱٠/٢٧
۱۳٩۳/۱٠/۱۳
۱۳٩۳/۱/٩
۱۳٩٢/۱٢/٢٤
۱۳٩٢/٥/۱٩
۱۳٩٢/۱۱/٥
۱۳٩٠/۸/٢۸
۱۳٩٠/۸/٢۱
۱۳٩٠/٧/٩
۱۳٩٠/٧/٢۳
۱۳٩٠/٢/۳۱
۱۳٩٠/٢/۱٧
۱۳٩٠/٢/۱٠
۱۳٩٠/۱۱/۸
۱۳٩٠/۱۱/٢٩
۱۳٩٠/۱۱/٢٢
۱۳٩٠/۱۱/۱
۱۳۸٧/٤/۱٥
۱۳۸٥/٤/۱٠
۱۳۸٥/۱۱/٧
۱۳۸٤/٥/۱٥
۱۳۸٤/٤/٢٥
۱۳۸٤/٤/۱۸
۱۳٧٦/٦/٢٩
۱۳٤٧/۸/٢٥

       لينک دوستان


کتابها

 


 

جهت دریافت آخرین اخبار آزمون وکالت ارسال عدد 3 به سامانه 50004333054440



-


 بررسی حقوق زنان در اسلام
خلاصه:

مقدمه
مبانى حقوق زن در اسلام
انسان شناسى
ابعاد وجودى انسان
بعد انسانى
بُعدِ الهی
حیطه حیات انسان
ابعاد وجودی زن
اشتراک زن و مرد در هویت انسانى
استقلال زنان در تحصیل علم
استقلال اقتصادى زنان
استقلال اجتماعى، سیاسى
زنان پیشتاز در صحنه سیاست
زنان و حق نظارت عمومى بر حکومت
سوده همدانى نمونه اى از زنان در این عرصه
تفاوت هاى ساختارى زن و مرد
تفاوت طبیعى و ساختگى
جایگاه و حقوق زن در قرآن
حقوق زن در عصر نبوی
فلسفه خاص اسلام درباره حقوق خانوادگی
مقام زن در جهان بینی اسلامی
نگاهی به شخصیت و حقوق زن در اسلام و سایر ملل
حقوق زنان
نمونه هایی از برخورد ملتها با زن
زن در نگاه پیروان ادیان
دیدگاه
زن از منظر اسلام
وضعیت نظام حقوق زن در غرب
وضعیت نظام حقوق زن در اسلام
اشتراکات زن و مرد
مقایسه نظام حقوق زن در اسلام و غرب براساس نگرش سیستمی
جانبداری فراتر روایات از حقوق زن
آفرینش زن از نگاه قرآن
مالکیت زنان در قرآن
دامنه حقوق زن
مقام انسانی زن از نظر قران
نقش زنان در توسعه
حقوق زنان در قانون اساسی
مروری بر پیشینه ی حقوق سیاسی زنان در ایران
ـ انقلاب مشروطیت
دودمان پهلوی
پهلوی اول
پهلوی دوّم
آزادی های سیاسی
بررسی حقوق و مسؤولیت‌های اجتماعی زنان در اسلام
شخصیت حقوق ی مستقل زنان
اصول و اهداف جنبش اجتماعی زنان ( فمنیسم) در قرن حاضر
دستاوردهای مثبت جنبش اجتماعی زنان در جهان
نتیجه گیری
منابع و مآخذ

مقدمه
در نیم قرن اخیر مقوله رسیدگی به حقوق زنان و تعیین منزلت مطلوب و عادلانه برای آنان در نظام های مختلف فکری مورد توجه قرار گرفته و راهکارهای متفاوتی به دنبال تحقیقات و مطالعات علمی برای آن ارائه شده است .
اسلام که احیاء کننده حقوق زن است سیزده قرن قبل به موضوع حقوق زن پرداخته و گامهای بلندی در راستای حقوق انسانی او برداشته است .
مبانى حقوق زن در اسلام
براى تبیین حقوق زن در اسلام در آغاز لازم است به مبانى آن پرداخته شود در ابتدا به شناخت انسان مى پردازیم زیرا براى ترسیم حقوق زن بررسى دو عنصر محورى لازم است.
1ـ شناخت اصل نسانیت که حقیقت مشترک زن و مرد است.
2ـ شناخت هویت صنفى زن که واقعیت مختص به اوست.
از شناخت اصل انسانیت که مشترک است حقوق مشترک و از هویت خاص حقوق ویژه استنباط مى شود.

انسان شناسى
اولین مبنایى که براى تبیین حقوق زن باید به آن توجه داشت نگاه به انسان و ابعاد وجودى و نیازها و استعدادهاى حقیقى اوست با توجه به این که انسان مخلوق خداى جهان آفرین است، جامع ترین بیان را در این رابطه باید از کلام انسان آفرین استنباط کرد انسان موجودى است مرکب از روح و جسم و نفس و بدن که نفس او مجلاى حق است و خداى سبحان فقط او را از میان مخلوقات خویش، نماینده خویش قرار داد و براى خلافت و جانشینى خود از زمین برگزید.
حقیقت انسان به صورت و شاکله ظاهرى او نیست بلکه به سیرت و نفس باطنى وى است و معناى انسان بدون لحاظ جنبه باطنى و نفسانى او حدّ تام و تعریف کامل نخواهد بود.
ابعاد وجودى انسان
هویت حقیقى انسان داراى ابعاد و لایه هاى سه گانه است و توجه به او بدون لحاظ این سه ابعاد نقص در شخصیت انسان به شمار مى آید. یعنى زمانى مى توان انسان را به معناى واقعى آن شناخت و درباره مسائل حقوق ى وى اظهار نظر کرد که لایه هاى سه گانه او مورد نظر باشد و آن ابعاد عبارتند از ابعاد حیوانى و انسانى و الهى.
قرآن درباره لایه بُعدِ حیوانى انسان که در شهوت و غضب و برخى آرزوها و امیال نفسانى خلاصه مى شود، مى فرماید: «والذین کفروا بتمتعون و یأکلون کما تأکل الانعام»1 کافران از متاع زود گذر دنیا بهره مى گیرند و همچون چارپایان مى خورند. یعنى کافران تمام هدفشان همین خوردن و خوابیدن و تتمع بدن از لذات دنیوى است ولى مؤمنان حرکتى آگاهانه دارند و از هدف مثبت بهره مندند و از مواهب حیات در جهت آن هدف مهم بهره بردارى مى کنند و در جاى دیگرى خطاب به پیامبر(ص) فرمود: «ذرهم یأکلوا و تمتعوا ویلههم الامل فسوف یعلمون»2 «ترک کن آن ها که بخورند و برخوردار شوند و آرزو آن ها را مشغول کند، پس در آینده خواهند دانست»؛ یعنى عدّه اى از انسان ها از زندگیشان جز خوردن و سرگرمى به لذات مادى و دل خوش داشتن به صرف آرزوها و خیالات واهى بهره اى ندارند یعنى در حقیقت مقام خود را تا افق حیوانیت و چارپایان پایین آورده اند. در واقع انسان با داشتن حیوانى و توجه به آن با تأمین خوراک و پوشاک و لذایذ آن، نباید به آن بسنده کند و خود را در آن حد محدود کند بلکه باید به هدف اعلا و انسانى توجه کند و خود را در بُعدِ حیوانى محدود نکند.


بعد انسانى
بعد انسانى انسان از بُعدِ حیوانى او برتر است، انسان در این مرتبه گذشته از مرحله حیوانى، صاحب مقام تفکر و تعقّل و عزم و اراده است که بخشى از قرآن به این لایه و بعد وجودى آن پرداخته است قرآن در سوره انفال فرمود: «ان شرّ الدواب الصم البکم الذین لایعقلون»1بدترین جنبندگان نزد خدا افرادى هستند که نه گوش شنوا دارند و نه زبان گویا و نه عقل و درک (کر و لال و بى عقلند) با توجه به این آیه اگر انسانى بخواهد از حالت حیوانى خارج شود باید با استفاده صحیح از گوش و زبان و عقل خود را در وادى انسانیت وارد کند. براى همین است که انسان در آیات فراوانى به تعقل و تفکر در نظام هستى و آیات الهى فراخوانده شده است از جمله فرمود: «انّ فى ذلک لآیة لقوم یتفکرون»2 در زندگى زنبور عسل نشانه هایى است براى آنان که اهل تفکر باشند و فرمود: «و من آیاته یریکم البرق خوفا و طمعاً و ینزل من السماء ماء فیحیى به الارض بعد موتها انّ فى ذلک لآیات لقوم یعقلون»3 از آیات و نشانه هاى خدا آن است که برق را که هم مایه ترس است و هم مایه امید به شما نشان مى دهد و از آسمان آبى نازل مى کند که زمین را بعد از مرگش حیات مى بخشد. در این امور آیات و نشانه هایى است براى جمعیتى که تعقل و اندیشه مى کنند.
قرآن درباره اراده انسان فرمود: «من کان یرید العاجلة عجلنا له فیها ما نشاء لمن نرید ثم جعلناله جهنّم یصلیها مذموموا مدحورا و من اراد الآخرة وسعى لها سعیها و هو مؤمن فاولئک کان سعیهم مشکوراً»1 آن کس که تنها زندگى زودگذر دنیاى مادى را بخواهد و اراده کند آن مقدار از آن را که بخواهیم به هر کس اراده کنیم مى دهیم سپس دوزخ را براى او قرار خواهیم داد که در آتش سوزانش مى سوزد در حالى که مذموم و رانده درگاه خداست و آن کس که سراى آخرت را بطلبد و سعى کند و کوشش خود را براى آن انجام دهد در حالى که ایمان داشته باشد، سعى و تلاش او از سوى خدا پاداش داده خواهد شد.
از این آیه استفاده مى شود که اولاً انسان با اراده و خواست خود تلاش مى کند حال این اراده به سمت دنیا و زندگى دنیا باشد یا به سوى آخرت و جاودانگى و آن ها که براى رسیدن به سعادت جاویدان تلاش مى کنند، باید سه شرط را رعایت کنند.
اول: اراده انسان، آن هم اراده اى که به حیات ابدى تعلّق گیرد و به لذات زودگذر و نعمت هاى ناپایدار و هدف هاى صرفاً مادى تعلّق نگیرد، همتى والا و روحیه اى عالى پشتوانه آن باشد که او را از پذیرفتن هرگونه رنگ تعلّق و وابستگى آزاد سازد.
دوم: سعى و تلاش، این اراده به صورت ضعیف در روحیه و فکر و اندیشه او نباشد بلکه تمام ذرات وجود انسان را به حرکت وا دارد و آخرین تلاش خود را در این رابطه به کار گیرد.
سوم: همراهى با ایمان، اراده و تلاش توأم با ایمانى ثابت و استوار باشد چرا که تصمیم و تلاش هنگامى به ثمر مى رسد که از انگیزه صحیحى سرچشمه گیرد و آن انگیزه چیزى جز ایمان به خدا نخواهد بود... وجود تعقل و اراده در انسان از بعد انسانى او حکایت مى کند.
بُعدِ الهى
برترین لایه وجود انسان بعد الهى وجود اوست که به صاحب اصلى و خالق او تعلّق دارد و انسان متعارف به آن امانت دار الهى است، این بعد در واقع فطرت الهى انسان است این بعد است که او را به سوى محبت خدا مى کشاند و همه اعضاء و جوارح بیرونى و جوانح درونى او را مسؤول قرار مى دهد: «ولاتقف ما لیس لک به علم انّ السمع و البصر و الفؤاد کل اولئک کان عنه مسؤولاً»1 از آن چه نمى دانى پیروى مکن، چرا که گوش و چشم و دل همه مسؤولند. در این آیه مى فرماید: اولاً انسان لازم است در همه چیز تحقیق کند یعنى در امور اعتقادى، در گفتار، در رفتار، شهادت دادن، قضاوت و داورى و غیر آن تحقیق کند و به علم و یقین دست یابد. چرا که ظن و گمان و حدس و تخمین و شک و احتمال به دلیل این که انسان را از حق بى نیاز نمى کنند نباید مورد توجه قرار گیرند و به آن اعتماد کرد و تنها علم و یقین است که مى توان به آن اعتماد کرد و ثانیاً انسان باید توجه داشته باشد که مسؤول است و در واقع علاوه بر سؤال از اعضاء و جوارح ظاهرى از قلب و دل انسان سؤال مى کنند که آن را چه کردى و در چه راه به کار گرفتى و آن را به که سپردى آیا به دلدار سپردى یا غیر آن.

حیطه حیات انسان
علاوه بر توجه به ابعاد سه گانه وجود انسانى لازم است به محدوده حیات و زندگى انسان نیز توجه کرد یعنى باید بدانیم که حیطه حیات آدمى محدود به زندگى دنیا نمى شود بلکه او موجودى ابدى و جاودانه است و این ابدیت از واقعیت هاى زندگى انسان است قرآن مى فرماید: «یا ایّها الانسان انک کادح الى ربّک کدحاً فملاقیه»1 اى انسان تو موجودى ابدى هستى و هرگز نابود نمى شوى وقتى انسان موجودى ابدى بود و حیطه حیات او به عالم ماده محدود نشد بلکه معاد را حق و مؤاخذه و حساب پس از مرگ را حتمى دانست قطعاً اعمال و رفتار او باید بر اساس همین عقیده تنظیم شود.
ابعاد وجودی زن
لازم به ذکر است که احکام واوصاف صنف زن از دو دیدگاه قابل مطالعه وبر دو قسم است:
قسم اول: راجع به اصل زن بودن او است که هیچ گونه تفاوتی در طی قرون واعصار به آنها رخ نمی دهد. مانند لزوم حجاب وعفاف وصدها حکم عبادی وغیر عبادی، که مخصوص زن است وهرگز دگرگون نخواهد شد. وبین افراد زن هم هیچ فرقی در آن جهت مشترک زنان نیست.
قسم دوم: ناظر به کیفیت تربیت ونحوه محیط پرورش آن است که اگر در پرتو تعلیم صحیح وتربیت وزین پرورش یابند وچون مردان بیاندیشند وچون رجال تعقل وتدبر داشته باشند تمایزی از این جهت با مردها ندارند واگر گاهی تفاوت یافت شود، همانند تمایزی است که بین خود مردها مشهود است. مثلا اگر زنان مستعد به حوزه ها ودانشگاههای علمی راه یابند وهمانند طلاب ودانشجویان مرد به فراگیری علوم ومعارف الهی بپردازند واز لحاظ جهان بینی وانسان شناسی ودنیاشناسی وسایر مسائل اسلامی، در دروس مشترک بین محصلین حوزه آگاهی کامل یابند ونحوه تعلیم وتبلیغ دینی آنان چون رجال مذهبی باشد، چه این که گروهی فعلا به برکت انقلاب اسلامی این چنین اند، آیا باز هم می توان گفت روایاتی که در نکوهش زنان آمده واحادیثی که در پرهیز از مشورت با آنها وارد شده وادله ای که در نارسایی عقول آنان رسیده اطلاق دارد وهیچ گونه انصرافی نسبت به زنان دانشمند ومحققان از این صنف ندارد وهمچون قسم اول موضوع همه آن ادله ذات زن از حیث زن بودن است؟ مثلا گفته های حضرت علی...، در بیان وهن عقول زنان که فرمود:
«یا اشباه الرجال و لا رجال، حلوم الاطفال و عقول ربات الحجال »1
ای مرد گونه های نامرد، با آرزوهای کودکانه! واندیشه زنان پرده نشین!
«ایاک و مشورة النساء فان رایهن الی افن و عزمهن الی وهن..». 2
بپرهیز از مشورت با زنان، که رای آنان ناقص وتصمیم آنان سست است.
هیچگونه انصرافی از زنان محقق ودانشمند ندارد؟ وآیا می توان گفت که عقل آنان در بخش عقل نظری، چون زنند وتنها به خاطر انوثت بدن آنها همتای عقل کودکان می باشد، واراده وتصمیم وعزم آنها در بخش عقل عملی سست وناپایدار است. ویا آن که این تعبیرها به لحاظ غلبه خارجی است که منشا آن، از تربیت صحیح است، که اگر شرایط درست برای فراگیری آنها در صحنه تعلیم وتربیت فراهم شود حتما غلبه بر عکس خواهد شد ویا لااقل غلبه ای در کار نیست تا منشا نکوهش گردد.
خلاصه آن که وهن عزم چون مساله حجاب وعفاف از احکام قسم اول نخواهد بود. هوشمندی ونبوغ برخی از زنان سابقه دیرین داشته وسبقت آنان در موعظت پذیری سبت به مردها شواهد تاریخی دارد. وقتی اسلام به عنوان دین جدید در جاهلیت دامنه دار حجاز جلوه کرد، تشخیص حقانیت آن از نظر عقل نظری محتاج به هوشمندی والا، وپذیرش آن از جهت عقل عملی نیازمند به عزمی فولادین بوده است تا هرگونه خطر را تحمل نماید. لذا کسی که در آن شرایط پیش از دیگران مسلمان می شد از برجستگی خاص برخوردار بوده وهمین سبقت، از فضائل او به شمار می رفت. چون تنها سبق زمانی یا مکانی نبوده است که معیار ارزش جوهری نباشد بلکه سبق رتبی ومکانتی بود که مدار ارج گوهر ذات خواهد بود. چنانکه سبق اسلام حضرت علی... از فضائل رسمی آن حضرت به شمار می رود. از این رهگذر می توان به هوشمندی ونبوغ زنانی پی برد که قبل از همسران خود دین حنیف اسلام را پذیرفته وحقانیت آن را با استدلال تشخیص داده ودر پرتو عزم استوار به آن ایمان آورده اند. در حالی که مردان فراوانی نه تنها از پذیرش آن استنکاف داشته ودر حقانیت آن تردید داشتند بلکه برای اطفاء نور آن سعی بلیغ می نمودند گرچه طرفی نمی بستند.
مالک بن انس (179 -95ه.ق) در «موطا» خود چنین نقل می کند که عده ای از زنان در حالی اسلام آورده بودند که شوهران آنها کافر بوده اند مانند دختر ولید بن مغیره که همسر صفوان بن امیه بود وقبل از شوهرش مسلمان شد ونیز ام حکیم دختر حارث بن هشام که شوهرش عکرمه بن ابی جهل بود، پیش از همسرش اسلام آورد. 1


اشتراک زن و مرد در هویت انسانى
در اصل هویت انسانى و برخوردارى از ابعاد سه گانه وجودى و محدود نبودن حیات انسان به حیات مادى و دنیوى، زن و مرد مشترکند و لذا هر دو به طور مساوى و برابر مى توانند با عبودیت الهى به تکامل انسانى و قرب الهى نائل شوند، هر دو مى توانند جناح حق یا باطل، کفر یا ایمان، ترقى یا انحطاط را انتخاب نمایند از باب مثال در سوره توبه در مقام بیان ویژگى هاى منافقان و مؤمنان هم از زنان منافق و مؤمن و هم از مردان منافق و مؤمن سخن به میان مى آورد و سپس ویژگى هاى منافق و مؤمن را بیان مى کند «المنافقون و المنافقات بعضهم من بعض»2مردان منافق و زنان منافق، همه از یک گروهند و فرمود: «المؤمنون و المؤمنات بعضهم اولیاء بعض»3مردان و زنان با ایمان ولى و یار و یاور یکدیگرند.
در سوره احزاب هنگامى که از عرضه امانت به انسان سخن مى گوید به دنبال آن مى فرماید: علت عرضه امانت به انسان آن است که افراد انسان پس از عرضه امانت سه دسته شدند برخى منافق و برخى مشرک و برخى مؤمن و در کنار مردان منافق و مشرک و مؤمن از زنان منافق و مشرک و مؤمن نیز یاد مى کند و مى فرماید: «لیعذب اللّه المنافقین و المنافقات و المشرکین و المشرکات و یتوب اللّه على المؤمنین و المؤمنات و کان اللّه غفوراً رحیماً»1.
هدف این بود که خدا مردان منافق و زنان منافق و مردان مشرک و زنان مشرک را عذاب کند و نیز خداوند بر مردان با ایمان و زنان با ایمان رحمت فرستد و خدا همواره غفور و رحیم است. یعنى همه انسان ها چه زن و چه مرد در معرض آزمایش الهى قرار مى گیرند تا معلوم شود که چه چیزى را انتخاب مى کنند.
بر اساس مطالب گفته شده از نظر انسانى و الهى فرقى میان زن و مرد نیست هر دو در پیشگاه خدا یکسانند و هر دو مى توانند راه قرب الهى را تا بى نهایت ادامه دهند چرا که راه تکامل براى هر دو به طور یکسان گشوده است و جنسیت در آن نقشى ایفا نمى کند.
**استقلال زنان در تحصیل علم
از بعد علمى و فرهنگى نیز میان زن و مرد فرقى وجود ندارد یعنى راه فراگیرى علم و دانش به روى هر دو یکسان باز است و حدیث معروف: «طلب العلم فریضة على کلّ مسلم و مسلمة»1 طلب دانش بر هر زن و مرد مسلمان فریضه و واجب است و هیچ محدودیتى در هیچ مرحله اى براى فراگیرى علم و دانش براى زنان وجود ندارد و آن ها مى توانند تمام مدارج کمال علمى را طى کنند.

***استقلال اقتصادى زنان
از نظر استقلال اقتصادى نیز بین زنان و مردان فرقى نیست یعنى آن ها مى توانند مالک ثمره و نتیجه کار خود شوند، همان گونه که مردان مى توانند. به ویژه زنان از استقلال اقتصادى برخوردارند قرآن کریم در این رابطه فرمود: «ولا تمنوا ما فضل اللّه به بعضکم على بعض للرجال نصیب مما اکتسبوا و للنساء نصیب مما اکتسبن واسئلوا اللّه من فضله انّ اللّه کان بکل شى ء علیماً»2 برترى هایى که خداى سبحان براى بعضى از شما بر بعضى دیگر قرار داده، آرزو نکنید مردان نصیبى از آن چه بدست مى آورند دارند و زنان نیز نصیبى از آن چه بدست مى آورند، دارند و از فضل خدا طلب کنید و خدا بر هر چیز دانا است.
از این آیه استفاده مى شود که گرچه تفاوت هاى طبیعى و حقوق ى وجود دارد و این تفاوت براى حفظ نظام زندگى است و اگر هر کس با تلاش و کوشش مالى تحصیل کرد مال اوست و از نظر جنسیت بین آن تفاوتى وجود ندارد از این رو همچنان که مرد مى تواند با تجارت، تولید و فعالیت هاى اقتصادى کسب درآمد کند و پس از تحصیل درآمد مالک آن مى شود زن نیز مى تواند با تجارت و تولید و ارائه خدمات سازگار با عفت کسب درآمد کند و پس از تحصیل مالک آن گردد.

***استقلال اجتماعى، سیاسى
از آیات قرآن استفاده مى شود همانطور که مردان از نظر اجتماعى و سیاسى استقلال دارند و حق دارند به فعالیت هاى اجتماعى و سیاسى بپردازند زنان نیز مى توانند به فعالیت هاى اجتماعى و سیاسى اقدام کنند. از این رو یکى از مظاهر حضور آدمیان در صحنه هاى اجتماعى و سیاسى و تعیین سرنوشت خود انتخاب و بیعت با حاکم واجد شرایط است از این رو هم مردان بیعت مى کنند و هم زنان بیعت مى کنند پیامبر اسلام در روز فتح مکه با آمدن بر فراز کوه صفا از مردان بیعت گرفت زنان مکه که ایمان آورده بودند براى بیعت خدمت پیامبر آمدند و با آن حضرت بیعت کردند. و لذا قرآن خطاب به پیامبر فرمود:
«یا ایّها النبى اذا جائک المؤمنات یبایعنک على الّا یشرکن بالله شیئا و لا یسرقن و لا یزنین و لا یقتلن اولادهن ولا یأتین ببهتانٍ یفترینه بین ایدیهن و ارجلهن ولایعصینک فى معروف فبایعهن و استغفر لهن اللّه انّ اللّه غفور رحیم»1
اى پیامبر، هنگامى که زنان مؤمن نزد تو آیند و با این شرائط با تو بیعت کنند که چیزى را شریک خدا قرار ندهند، دزدى نکنند، آلوده زنا نشوند، فرزندان خود را به قتل نرسانند، تهمت و افترایى پیش دست و پاى خود نیاورند و در هیچ دستور شایسته اى نافرمانى تو نکنند، با آن ها بیعت کن و از جانب خدا طلب آمرزش نما، که خدا آمرزنده مهربان است.
از این آیه استفاده مى شود که زنان همانند مردان در این پیمان الهى وارد شده و با پیامبر بیعت کردند که شرائطى را رعایت کنند و آن شرائط عبارت است:
1ـ ترک هرگونه شرک و بت پرستى، و پذیرش توحید چرا که اساس اسلام و ایمان ترک بت پرستى و پذیرش توحید است.
2ـ ترک سرقت، چه سرقت مال شوهر و چه سرقت اموال دیگران.
3ـ رعایت عفت و پاکدامنى و ترک آلودگى به زنا.
4ـ ترک قتل اولاد چه به صورت سقط جنین و چه به صورت زنده به گور کردن.
5 ـ ترک بهتان و افترا نسبت به هر کس.
6ـ نافرمانى نکردن در برابر دستورات سازنده پیامبر اسلام(ص).
بیعت در این موارد نشان مى دهد که در آن عصر جامعه گرفتار این نوع انحرافات بوده است و لذا از آن ها بیعت گرفته شد تا گرد این امور نگردند.

***زنان پیشتاز در صحنه سیاست
قرآن کریم از ملکه خردمند سبأ به عنوان زنى یاد مى کند که صلاحیت و شایستگى آن را داشت هم بر اریکه قدرت سیاسى تکیه بزند و هم در زمینه امور سیاسى و قدرت و حاکمیت سخن بگوید.
زمانى که حضرت سلیمان با اخبار هدهد دریافت زنى در سبأ بر مردم حکومت مى کند نامه اى براى وى نوشته که در آن نامه وعده با وعید و تهدید و نوید همراه بود و او وقتى این نامه را دریافت کرد براى پذیرش حق آماده شد زیرا از عقل و خردمندى بالایى برخوردار بود. در روزگار حضرت سلیمان در فاصله دورترى از فلسطین و در سرزمین یمن، بانویى سلطنت مى کرد که قرآن از زبان هدهد سلطنت او را چنین تصویر مى کند:
«انى وجدت امرأة تملکهم و اوتیت من کل شى ء و لها عرش عظیم، وجدتها و قومها یسجدون للشمس من دون اللّه و زین لهم الشیطان اعمالهم فصدّهم عن السبیل فهم لایهتدون»1 من زنى را یافتم که بر آن ها سلطنت مى کرد و از هر چیزى به او داده شده بود و تختى بزرگ داشت، او و قومش را چنین یافتم که به جاى خدا براى خورشید سجده مى کردند و شیطان اعمال آن ها را زیبا جلوه داده بود و آن ها را از راه خدا باز داشته پس آن ها هدایت نشدند.
پس از دریافت این گزارش حضرت سلیمان در نامه کوتاهى چنین نوشت:
«انّه من سلیمان و انه بسم اللّه الرحمن الرحیم ان لا تعلوا علىّ و أتونى مسلمین»1 نامه اى است از سوى سلیمان و عنوانش به نام خداى بخشنده بخشایشگر است بر من برترى نجویید و تسلیم امر من شوید.
وقتى این نامه توسط هدهد به دربار آن زن رسید، او خطاب به رجال دربارش گفت: «انّى القى الىّ کتاب کریم»2 کتاب کریمى به من رسیده است. در واقع این زن نامه را به کرامت ستود وى در مشورت با درباریانش گفت: نظر شما چیست، آن ها در جواب گفتند: «واولوا قوة و اولوا بأس شدید الامر الیک فانظرى ماذا تأمرین»3 ما از نظر مسائل سیاسى و نظامى قدرت مندیم و کمبودى نداریم اما تصمیم نهایى با شماست که مسؤول کشورید، این بانو نیز با تفکیک تهوّر از شجاعت، ترس از احتیاط و جهل از عقل و این که تسلیم نشدن در برابر حق، تهور و درندگى است نه شجاعت و قدرت، براى آزمودن سلیمان و این که بفهمد هدف کسب قدرت دنیایى است یا راه انبیاء را طى مى کند، گفت: هدیه اى براى آن ها مى فرستم آن گاه منتظر پاسخ مى مانم، اگر آن ها در ازاى مال و باج و خراج، دست از دعوت ما بردارند، لازم نیست مکتب آن ها را بپذیریم و گرنه تصمیم دیگرى مى گیریم، وقتى هدایا را فرستاد و سلیمان آن ها را رد کرد و فرمود: شما به ارمغان خود شادمانى مى کنید، آن بانو بعد از دریافت این سخن فهمید که تطمیع سلیمان و نظام او ممکن نیست و نمى توان با دادن قدرت و اختیار و منافع کشور، او را از دعوت به اسلام منصرف کرد و از طرفى مى دانست که اگر قدرت مندان وارد منطقه اى شوند، عزیزان را ذلیل مى کنند : «انّ الملوک اذا دخلوا قریة جعلوا اعزّة اهلها اذلة»1 بدین جهت گفت: براى دیدار و ملاقات با سلیمان آماده ام، به پیشنهاد سلیمان تخت ملکه سبأ را به حضورش آوردند. سرانجام پس از یک سلسه مناظره و سؤال و جواب حضورى، این زن گفت: «ربّ انىّ ظلمت نفسى و اسلمت مع سلیمان للّه ربّ العالمین»2 بار الها، پروردگارا من سخت بر نفس خویش ستم کردم و اینک با سلیمان تسلیم خداى پروردگار عالمیان گردیدم.
یعنى من مسلمان سلیمانى نیستم بلکه با سلیمان مسلمانم و در واقع مسلمان تو هستم، قرآن کریم این داستان را براى نمونه بیان کرده و آن را بدون هیچ گونه نقدى به پایان مى برد. بیان کردن نگاه مثبت قرآن به نقش و جایگاه ملکه سبأ است و نشان مى دهد زن از دیدگاه قرآن مى تواند در بالاترین موقعیت سیاسى قرار گیرد.
زنان و حق نظارت عمومى بر حکومت
یکى از اشکال مشارکت سیاسى و فعالیت اجتماعى در قالب نظارت و کنترل بر مواضع و رفتار حکومت و نقد آن یا تلاش در تأثیر گذارى یا تغییر آن ظهور مى کند قرآن کریم این نظارت را در قالب امر به معروف و نهى از منکر به عنوان یکى از مسؤولیت هاى مهم و اساسى جامعه اسلامى مى شمارد و اجراى آن را از همه مسلمانان خواسته است و زن و مرد در این رابطه سهم مساوى دارند چنان که فرمود: «المؤمنون و المؤمنات بعضهم اولیاء بعض یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر»1مردان و زنان با ایمان دوستان یکدیگرند که به کارهاى پسندیده امر مى کنند و از کارهاى ناپسند باز مى دارند.
بر اساس این آیه نظارت و کنترل نه تنها حق بلکه وظیفه و تکلیف مردان و زنان است.


سوده همدانى نمونه اى از زنان در این عرصه
سوده دختر عمار بن الاسک همدانى که قصه اش در تاریخ اسلام معروف است زنى بود که از هوش اجتماعى بالایى برخوردار بوده و شرکت در صحنه سیاست را با نظارت وظیفه خود مى دانست.
سوده همدانى بعد از شهادت حضرت على بن ابیطالب(ع) بر اثر ستم گرى هاى بسر بن ارطاط، جهت شکایت به دربار معاویه رفت و با وى سخن گفت و گفت: مسؤول اداره جامعه در دستگاه قسط و عدل الهى مسؤول است و نباید به خلقى ستم و حق خدا ضایع شود ولى بسر بن ارطاط که به نمایندگى شما به دیار ما آمده است نه حق خلق و نه حکم خدا، هیچ یک را مراعات نمى کند اگر او را عزل کنى آرام خواهیم بود و گرنه ممکن است ضد تو قیام کنیم.
معاویه که خوى درندگى و طغیان در جان او تعبیه شده بود گفت: ما را به قیام تهدید مى کنى آیا مى خواهى تو را با وضع دردناکى از همین جا پیش همان حاکم بفرستم تا درباره ات تصمیم بگیرد، سوده این شعر معروف را خواند :
صلّى اللّه على جسم تضمنّه
قبر فاصبح فیه العدل مدفوناً
قد حالف الحق لایبقى به بدلا
فصار بالحق و الایمان مقرونا
درود خدا بر روح کسى که قبر با در بر گرفتن او، عدل را در بر گرفت و عدالت را در آغوش کشید و در خود مدفون ساخت. سوگند یاد کرد که حق فروشى نکند و بهایى در برابر حق دریافت نکند. او در جان خود، حق و ایمان را هماهنگ و همتاى هم ساخت.
معاویه پس از شنیدن این دو بیت گفت: این شخص کیست؟ سوده گفت: «ذلک على بن ابیطالب امیرالمؤمنین» او على بن ابیطالب امیرالمؤمنین است و سپس به بیان فضائل پرداخت تا جایى که معاویه را وادار کرد تا بپرسد: چه امرى از على دیده اى که این چنین به ستایش او زبان مى گشایى: سوده گفت: مشابه همین صحنه در زمان خلافت على بن ابیطالب پیش آمد و ما جهت شکایت از یک کارگزار به مرکز حکومت علوى مراجعه کردیم و من به عنوان نماینده قوم خود وارد منزل على شدم، او در حال عبادت و مشغول نماز بود، نماز را رها کرد و با نگاهى مهربانانه و عطوفانه به من فرمود: کارى دارى؟ عرض کردم، آرى کارگزار شما در مسائل عملى قسط و عدل را رعایت نمى کند و بر ما ستم روا مى دارد. وقتى این گزارش به اطلاع على(ع) رسید آن حضرت گریه کرد و دست به آسمان برداشت و عرض کرد: «اللّهم انى لم آمرهم بظلم خلقک ولابترک حقّک» خدایا من کارگزارانم را چنان تربیت نکردم که به آن ها اجازه ظلم داده باشم یا ترک حق را مجاز شمارم، آن گاه قطعه پوستى از جیبش درآورد و بر آن نوشت: «بسم اللّه الرحمن الرحیم، قد جائتکم بیّنه من ربّکم فاوفوا الکیل و المیزان، بالقسط و لا منحسوا الناس اشیائهم ولاتعثوا فى الارض مفسدین، بقیّة اللّه خیرلکم ان کنتم مؤمنین و ما انا علیکم بحفیظ، اذا قرأت کتابى فاحتفظ بما فى یدیک من عملنا حتى یقدم علیک من یقبضه منک و السلام؛ بیّنه روشن از طرف پروردگار آمده است پس پیمانه و ترازو را به طور کامل وفا کنید و عدالت را رعایت کنید و به مردم کم نفروشید و در زمین به فساد برنخیزید که آن چه خدا براى شما باقى گذارد براى شما بهتر است اگر مؤمنید و من نگهبان شما نیستم، وقتى کتاب و نامه مرا خواندى آن چه در دست دارى نگهدار تا کسى که آن را از تو بگیرد بر تو وارد شود.
من این نامه را گرفتم و بردم و مشکل ما حل شد، اکنون مشابه آن مشکل پیش آمد و آن را به تو گزارش مى دهم اما تو مرا تهدید مى کنى، معاویه با شنیدن این سخنان دستور داد مشکل آن زن را برطرف کنند و حق او را به او برگردانند اما سوده گفت: اگر به فکر خود باشم این قبیح است و خدا از کار قبیح نهى کرده است.
من آمده ام که حیثیت جمعى را محترم شمارم و حق جامعه را احیاء کنم.
آن گاه معاویه به وى گفت: این شهامت و شجاعت را على در شما زنده کرده است که شما به فکر خود نباشید و در پى حقوق قبیله و عشیره و جامعه باشید در نهایت معاویه دستور داد تا آن کارگزار ظالم برکنار شود.1
با توجه به آیه قرآن و داستان سوده روشن مى شود که حضور زن در مسائل سیاسى و اجتماعى مانند مرد است که مى تواند از حقوق خود و جامعه دفاع کند و با ستمگران به مبارزه برخیزد.
تفاوت هاى ساختارى زن و مرد
زن و مرد در عین اشتراک در انسانیت اختلافاتى نیز با یکدیگر دارند که در این جا به نظر آلکسیس کارل اشاره مى کنیم وى مى نویسد: اختلافى که بین زن و مرد موجود است تنها مربوط به شکل اندام هاى جنسى آن ها، و وجود زهدان و انجام زایمان نزد زن و طرز تعلیم خاص آن ها نیست بلکه نتیجه علتى عمیق تر است که از تأثیر مواد شیمیایى مترشحه غدد تناسلى در خون ناشى مى شود.
به علت عدم توجه به این نکته اصلى و مهم است که طرفداران نهضت زن فکر مى کنند که هر دو جنس مى توانند یک قسم تعلیم و تربیت یابند و مشاغل و اختیارات و مسؤولیت هاى یکسانى به عهده گیرند، زن در حقیقت از جهات زیادى با مرد متفاوت است یکایک سلول هاى بدنش همچنین دستگاه هاى عضوى و مخصوصاً سلسله عصبى، نشانه جنس او را بر روى خود دارد، قوانین فیزیولوژى نیز همانند قوانین جهان ستارگان سخت و غیر قابل تغییر است و ممکن نیست تمایلات انسان در آن ها راه یابد ما مجبوریم آن ها را آن طورى که هستند بپذیریم، زنان باید به بسط مواهب طبیعى خود در جهت و مسیر سرشت خاص خویش بدون تقلید کورکورانه از مردان بکوشند وظیفه ایشان در راه تکامل بشریت خیلى بزرگتر از مردهاست و نبایستى آن را سرسرى گیرند و رها کنند.1
وى در نهایت مى نویسد: «نبایستى براى دختران جوان نیز همان طرز تفکر و همان نوع زندگى و تشکیلات فکرى و همان هدف و ایده آلى را که براى پسران جوان در نظر مى گیریم، معمول داریم. متخصصین تعلیم و تربیت باید اختلافات عضوى و روانى جنس مرد و زن و وظائف طبیعى ایشان را در نظر داشته باشند و توجه به این نکته اساسى در بناى آینده تمدن ما حائز کمال اهمیت است».2
ناگفته نماند که این تفاوت ها نشانه نقص یا کمال براى زن یا مرد نیست بلکه لازمه تکامل نظام هستى است و براى مصالح نوعى انسانى شکل گرفته است.
تفاوت طبیعى و ساختگى
تفاوت هایى که بین زن و مرد وجود دارد برخى طبیعى و لازمه آفرینش انسان است یعنى یک جامعه اگر هم از عدالت اجتماعى کامل برخوردار باشد، تمام افرادش همانند مصنوعات یک کارخانه یک شکل و یک جور نخواهد بود و طبعاً با هم تفاوت هایى دارند ولى باید دانست که معمولاً مواهب الهى و استعدادهاى جسمى و روحى انسان ها آن چنان تقسیم شده است که هر کس قسمتى از آن را دارد برخى از هوش و استعداد ویژه اى برخوردارند و دیگرى از استعداد خاص دیگر و جامعه و اشخاص باید این استعدادها را کشف کنند و آن ها را در محیط سالمى پرورش دهند تا هر انسانى بتواند نقطه قوت خویش را آشکار سازد و از آن بهره بردارى کند، تفاوت زن و مرد نیز به همین نکته بر مى گردد به گونه اى که اگر تمام افراد بشر مرد و یا همه زن باشند نسل بشر به زودى منقرض مى شود و در واقع این تفاوت طبیعى است که لازمه نظام هستى و زندگى انسانى است.
قسمى از تفاوت هاى جسمى و روحى مردم با یکدیگر معلول اختلافات طبقاتى و مظالم اجتماعى یا سهل انگارى هاى فردى است که هیچ گونه ارتباطى با دستگاه آفرینش ندارد از باب مثال فرزندان ثروتمندان از فرزندان مردم فقیر از نظر جسمى قوى تر و احیاناً از نظر استعداد پیشرفته ترند و این به دلیل بهره مندى این دسته از تغذیه و بهداشت کافى است در حالى که فرزندان فقیر در محرومیت قرار دارند و یا افرادى بر اثر سهل انگارى و تنبلى نیروى جسمى و روحى خود را از دست مى دهند، این دسته از اختلافات و تفاوت ها ساختگى است که با از بین بردن نظام طبقاتى و تعمیم عدالت اجتماعى از میان خواهد رفت و اسلام و قرآن نیز بر آن تفاوت ها صحه نمى گذارد.
مقدمه

در دهه هفتاد شواهدی از افزایش مشارکت زنان در رفتار جنایی به منصه ظهور رسید . پژوهشگران ، رشد فزاینده جرائم زنان را به آزادی آنها اشتغال خارج از خانه ، تضعیف کنترلهای اجتماعی و مشارکت فزاینده آنها در بازار کار نسبت داده اند (آدلر 1975 و اسمارت 1976 ) .

آنها معتقدند که آزادی زنان در توسعه توانمندی هایشان به منظور تحقق اهدافشان در زندگی ، آنها را بطور همزمان در معرض ناکامی ها و فشار زندگی نیز قرار می دهد که در گذشته چنین مشکلاتی را عمدتاَ تجربه می کردند . چنین تحولاتی زنان را در معرض فرصتهایی برای ارتکاب جرایم ، به ویژه جرایم مالی قرار می دهد .

علی رغم کارکردهای مثبت و مناسبی که آزادی زنان به ارمغان آورده است ،‌ارتباط بین آزادی زنان و افزایش میزان جرایم در میان آنها به ویژه جوامع صنعتی آشکار است با این حال ،‌ اگر چه سهم زنان در ارتکاب جرایم افزایش یافته ولی هنوز نرخ جرایم زنان کمتر از 15% نرخ کل جرایم است .(رید 2000 )

در این میان جامعه شناسان بر انتظارات تقسیم شده ای تأکید دارند که به صورت تمایزی برای مردان و زنان کاربرد دارد . مرد سالاری و تبعیض علیه زنان موجب گردید که در برابر تخلفات مشابه مردان و زنان ،‌ برای زنان مجازات های سنگینی در نظر گیرند و تبعات منفی زندان برای زنان بیشتر از مردان بوده و زندان آسیبهای جدی روانی و اجتماعی بر زنان وارد می کند . بنابراین بررسی تحلیلی علمی وضعیت زندان زنان و بازنگری در مجازات زنان برای زنان متخلف ضروری به نظر می رسد .



اهمیت و ضرورت تحقیق



نقش ها و کارکردهای زندان زنان بیانگر آن است که علیرغم اینکه یک نظام کنترل رسمی مبتنی بر قوانین جنایی و مجازات زندان برای حفظ نظم اجتماعی ضروری است ، ولی اصلاح و بازپروری از اهمیت ویژه ای برخوردار است . این پژوهش جرایم زنان را بطور کلی مورد بررسی قرار داده و زندان زنان و نقش آن در جامعه پذیری زنان مختلف و کارکردهای منفی مجازات زندان و ضرورت به کارگیری روشهای جایگزین زندان با هدف اصلاح و بازپروری را مورد بررسی قرار داده است .

تحقیقات پیشین

به لحاظ تاریخی نرخ های جرایم مردان به استثنای برخی جرایم به مراتب بالاتر از زنان بوده است . در سال 1997 ،‌ 78درصد کل جرایم ثبت شده در ایالت متحده آمریکا توسط مردان انجام شده است که 5/74 درصد آنها جرایم شدید بوده است .

از جمله جرایمی که در آمریکا به تفکیک جنس بیان شد ،‌ سرقت می باشد که در این مورد 90 درصد از سارقین توقیف شده در سال 1997 مردان بوده اند . پیمایشهای بین المللی نشان می دهد که به ازاء هر زن مجرم 154 مرد مجرم وجود دارد .(رید ،‌2000) یافته های یک پژوهش در استرالیا نشان می دهد که نرخ های عمومی بزهکاری مردان نیز بیشتر از زنان بوده است ، به گونه ای که 93 درصد رفتار بزهکارانه توسط مردان جوان و 17 درصد بوسیله زنان جوان انجام شده است .



بیان مسأله



زندان زنان با هدف محافظت اجتماعی و محدود کردن زنان متخلف با این امید که آنها نتوانند در آینده مرتکب جرم شوند و هم چنین با هدف بازداری زنان از محل جنایی از طریق نهادینه کردن تدریجی ترس از مجازات بوجود آمد . در دهه های اخیر ، بازپروری زنان متخلف و بازگشت آنها به اجتماع از دیگر اهداف زندان زنان بوده است . جامعه شناسان اهداف بازداری از جرم و بازپروری که در برنامه ریزی های زندان زنان به طور جدی مورد توجه بوده است را مورد نقد و بررسی قرار داده اند . (رید 2000)


آنها این مسأله را مورد بررسی قرار داده اند که آیا محبوس نمودن زنان متخلف به عنوان نوعی مجازات می تواند تأثیر بازدارندگی داشته باشد ؟ در حالی که آمارها بیانگر آن است که بین 30 تا 50 درصد از کسانی که از زندان آزاد می گردند ،‌مجدداَ مرتکب جرم می شوند . (کندال ،‌2000)

زندانی کردن زنان مجرم به عنوان یک روش مجازات شیوه ای جدید و به توسعه اجتماعی دنیای معاصر مربوط می شود . به اعتقاد فوکو (1378) زندان می بایست یه عنوان یک دستگاه انضباطی جامعه مسئولیت تربیت جسمی و اخلاقی افراد ، قابلیت کاری آنها ،‌رفتار روزمره و رشد استعداد هایشان را به عهده گیرد . بنابراین زندان محل اقامتی است که در آن مجرمین مدت معینی تحت کنترل کارکنان زندان سپری می نمایند بااین امید که فرد در محیط زندان با کمک مددکاران اجتماعی و کارشناسان تربیتی زندان امکان بازگشت به زندگی همراه با همنوایی با هنجارهای اجتماعی برای او فراهم گردد.

فرایند زندان پذیر شدن یا جامعه پذیری زنان در زندان یکی از موضوعات مورد بحث در رابطه با زندان زنان است . زنان در زندان با فشارهای عصبی و مشکلات اجتماعی نظیر سلب آزادی ، ‌ممنوعیت ارتباط با خانواده و دوستان پیشین و تحمل روشهای انضباطی سخت مواجه هستند که ناچار هستند از طریق جامعه پذیری شدن، با هنجارهای حاکم در زندان یک دنیای جدید و قابل تحمل برای خودشان بسازند ،‌فرایند زندان پذیر شدن یا جامعه پذیری در زندان به شکل گیری «خرده‌فرهنگی زندانیان » منتهی می شود که این خرده فرهنگ با هنجارها و ارزشهای حاکم بر جامعه در تعارض است .

در این میان تفاوتهای فردی زنان ،‌ نوع شخصیت فرد ، شیوه های جامعه پذیری فرد قبل از ورود به زندان و ارتباطات فرد با بیرون از زندان موجب می گردد که فرایندهای جامعه پذیری در زندان برای همه افراد به یکسان انجام نگردیده و برخی از آنها نتوانستند دنیای اجتماعی زندان را قبول نمایند . در نتیجه با فرسودگی روحی و روانی و ناسازگاری اجتماعی در زندان مواجه می‌شوند. از طرف دیگر افرادی که فرایند زندان پذیر شدن را به سهولت طی نموده و کدهای اخلاقی دنیای اجتماعی زندان را قبول کرده و به سرعت این کدهای اخلاقی در آنها نهادینه می شوند ، پس از آزادی از زندان به این دنیای اجتماعی وابسته می باشند که پیامد آن ارتکاب مجدد جرایم است . خرده فرهنگ زندانیان نه تنها از تجارب درون زندان بلکه از الگوهای رفتاری محیط بیرون از زندان که زندانیان با خودشان به زندان می آورند شکل می گیرد . خرده فرهنگ زندانیان ترکیبی از چندین گونه خرده فرهنگهایی است که در خارج از زندان وجود داشته و به وسیله افراد وارد زندان شده است . با توجه به وجود خرده فرهنگ زندانیان ،‌ حتی اگر سازمان رسمی زندان برنامه های تربیتی ‌آموزشی ،‌اصلاحی و بازپروری داشته باشد ،‌این برنامه ها با خرده فرهنگ زندانیان در تضاد قرار گرفته و چنانچه فرایند زندان پذیر شدن موفق شود برنامه های بازپروری و اصلاحی زندان با شکست مواجه خواهد شد. یکی از پیامدهای منفی زندان زنان ،‌ایجاد فرسودگی روحی در بین زنان زندانی است که به شکل افسردگی ،‌ ناامیدی و انزوا ظاهر می شود . فرسودگی روحی موجب پیدایش رفتار خشونت آمیز گردیده که بعضاً به خود زنی بین زنان که سابقه نداشته و محیط زندان برای آنها نامأنوس و غیر قابل تحمل است منجر می شود.

پیامد منفی دیگر زندان زنان تأثیر مجازات حبس بر خانواده های آنها است . اعمال برچسب ارتکاب جرم به زنان متأهل ،‌ احساس تعلق ،‌تعهد وتقید فرزندان به مادران در بند را کاهش می دهد. برچسب ها همچنین اقتدار مادران در نزد فرزندان به علت ارتکاب جرم و غیبت طولانی مدت از محیط خانواده و اقامت در زندان موجب می گردد تا فرزندان احساس خودمختاری و آزادی بیشتری نموده و اوقات فراغت خود را در بیرون از خانه یا «گروههای همسال بزهکار» سپری نموده و با هنجارهای گروه بزهکار سازگار می شوند .

به اعتقاد ماترا (1964) در گروههای همسال بزهکار ،‌فرزندانی که به علت زندانی شدن مادرانشان منزلت اجتماعی آنها پایین آمده است یک نوع ساخت های زبانی را می آموزند که آن ساختها آنها را قادر می سازد که رفتار بزهکاران را توجیه نمایند. زندانی شدن زنان ، به ویژه در جوامع سنتی ،‌موجب گسستن آنها از شبکه های نیرومند خانوادگی ،‌خویشاوندی ،‌همسایگی و قومی و قبیله ای گردیده که موجب انزوای اجتماعی آنها می‌شود . طرد اجتماعی زنان پس از آزادی توسط این شبکه ها به بی پناهی آنها منجر گردیده و زمینه را برای نقل مکان آنها و زندگی در محله های گمنام می گردد و این محله ها مستعد رفتار جنایی است . در جوامعی که مساعدتهای مالی نهادها و سازمانهای حمایتی به زنان آزاد شده از زندان ناچیز بوده و نمی تواند نیازهای مادی آنها را تأمین نماید ، مشکلات رفاهی موجب می گردد تا آنها مرتکب جرایم و آسیبهای اجتماعی نظیر سرقت و موادمخدر شوند .

افزایش زندانیان زن در زندانهای موقت و زندانهای دائم مشکلات فراوانی را بوجود آورده است. یکی از این مشکلات مربوط به آن گروه از زندانیان است که بچه های نوزاد داشته و یا حامله هستند و مجبورند نوزادان خود را تا مدتی در زندان تحت مراقبت خودشان نگاه دارند و در این مورد بچه‌های زنان محبوس نیز به همراه مادرانشان قربانی جرایم و شرایط اجتماعی هستند . چنین فرزندانی از یک زندگی با ثبات خانوادگی محروم بوده و ممکن است در آینده از الگوههای رفتاری مادرانشان تبعیت کنند.

با این حال در مقایسه با تفاوت مردان و زنان در ارتکاب بزهکاری ملایم نظیر دزدی به مراتب کمتر از مردان بوده است . (احمدی 1995)

اطلاعات آماری زندانیان ایران در 6 ماه اول سال 1382 نشان می دهد که بیش از 96 درصد از محکومینی که به مجازات حبس محکوم شده اند ، مرد می باشند (سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور 1382).


چارچوب نظری



نظریه های اولیه تفاوت در آمارهای جنایی زنان و مردان را به عوامل زیستی و روان شناختی نسبت می داده اند . نظریه پردازانی مثل لومبروزو و فروید علل زیستی و روانی را در تحلیل جنسیت و آمارهای جنایی مورد توجه قرار داده اند . آنها به تفاوتهای ذاتی میان زنان و مردان اشاره نموده و جنسیت را به عنوان یک نظام از روابط قدرت در جامعه انکار می کنند (احمدی 1377) .

به عقیده فروید زنان در مقایسه با مردان بیشتر احساسی ، حسود ،‌انتقام جویی و منفعل هستند که این ویژگی ها با روحیه مادر بودن متعادل شده و این موجب کاهش مشارکت زنان در رفتار جنایی می گردد. (احمدی 1379) فروید موقعیت نسبتاً قدرتمند مردان در دنیا را امری بدیهی دانسته‌ تا نمونه های گوناگونی از سلطه مردان نظیر خشونت خانگی و کودک آزاری را توجیه و تحلیل نماید.

نظریه تداعی اختلافی تبین زیستی و روانی تفاوتها در نرخ جرایم زنان با مردان را رد کرده و بر این باور است که رفتار مجرمانه یاد گرفته می شود و تحت شرایط زیستی تعیین نمی‌گردد.(ساترلند1942)

ساترلند بر این واقعیت تأکید دارد که زنان به صورت متفاوتی تربیت می شوند . برای مثال آنها همان آزادی های مردان را دارا نیستند و به همین علت نرخ جرایم زنان از مردان کمتر است . از دیدگاه نظریه کنترل اجتماعی پائین بودن میزان جرایم زنان نسبت به مردان ناشی از این امر است که در محیطهای خانگی کنترل بر دخترها بیشتر از پسرهاست .(هیوشی 1969)

بنابراین زنان هنگامی مرتکب جرم می شوند که از سوی مردانشان مورد کنترل قرار می گیرند . جامعه شناسی فرانوگرا در رابطه با جرایم زنان به هویت جنسی پرداخته و به هویت مردانه و رابطه آن با جرم و رفتارهای خشونت آمیز توجه نموده و این موضوع را مورد بحث قرار داده که جرم یک مسأله مردانه است . زیرا این مردان هستند که هویت آنها بر اساس خطر پذیری شکل گرفته است (اسمیت 1993) یک نوع شناسی از اثر سازی مردانگی را به تصویر کشیده که در آن شیوه ای که جنسیت در جامعه فرصتهای مشروع و نامشروع بیشتری را برای مردان نسبت به زنان بدست می‌آورد را مورد توجه قرار داده است . به این ترتیب اکثر مردان جرایمی را که هم ناشی از قدرتمندی است و هم از بی قدرتی نشأت گرفته است ،‌مرتکب می شوند . در حالی که زنان اساساً مرتکب جرایمی می شوند که ناشی از بی قدرتی است . مردانگی براساس دسترسی به قدرت و منابعی است که در بیرون منزل و در محل کار وجود دارد و فرصت ارتکاب جرم در این مکان برای مردان بیشتر است. جامعه شناسی فرانوگرا هم چنین معتقد است از آنجا که هویت زنان به طور سنتی بیشتر بر اساس کار در منزل شکل می گیرد و نسبت به مردان از منابع و قدرت کمتری برخوردارند انواع جرایمی که آنها قادر به ارتکابش هستند ،‌خیلی محدود می شود .



بحث و نتیجه گیری


به نظر می رسد که مجازات زندان در بازدارندگی از جرایم زنان تأثیر قابل توجهی نداشته است . زیرا در بسیاری از جوامع زنان محبوس پس از آزادی مجدداً مرتکب جرایم گردیده اند .(ریو 2000) بنابراین برای کاهش جرایم زنان در جامعه می بایست به آنها به عنوان قربانی شرایط اجتماعی نگریست و به منظور پیشگیری از وقوع جرم توسط زنان آنها را مورد حمایت های مادی و غیرمادی قرار داد.

با توجه به شرایط خاصی که زنان زندانی دارند ، به حداکثر رساندن کارآیی و اثر بخشی زندان زنان باهدف بازپروری امری ضروری است . برای دستیابی به این هدف تربیت و تأمین نیروی انسانی شایسته و متخصص که بتواندموقعیت زنان را درک نماید برای استقرار در بخشهای مختلف زندان زنان ،‌تشکیل مؤسسات آموزشی کارکنان امنیتی با هدف تربیت کارکنان امنیتی با تخصصهای مختلف برای زندان زنان ،‌آماده سازی پذیرش اجتماعی و رفع مشکلات اقتصادی زنان زندانی در مراحل پایانی گذراندن دوره محکومیت و ایجاد خانه های بین راهی برای زنان زندانی به منظور برنامه ریزی در جهت مراقبت بعد از زندان و اطمینان از حل مسائل و مشکلات آنها و بعضاً تأمین جانی آنها می بایست در برنامه های بازپروری و اصلاحی زندانهای زنان قرار گیرد .



پیشنهادات



یکی از روشهایی که به منظور بازپروری و اصلاح زندانیان زن می توان در نظر گرفت ، بازپروری با روش جایگزین زندان با هدف تغییر جهت دادن اصلاحی آنها از زندان به سوی برنامه‌هایی که بسیار مفید تر از زندانی شدن است می باشد . برخی از روشهای جایگزین عبارتند از :

ارائه خدمات به جامعه : در این روش تنبیه مجرم تبدیل به کار برای جامعه می شود و مجرمین وادار به کار گردیده و از این طریق به توان بخشی و بازپروری مجرمین کمک می شود .



آزادی به قید ضمانت : در این روش مجرمین به جای حبس در زندان دوران محکومیتشان را تحت نظارت یک سرپرست و یا تحت یک شرایط رفتار سنجی در جامعه سپری می نمایند. برنامه ها به گونه ای طراحی شده که مجرمین در یک فضای اجتماعی که بر روی یک نوع خود انضباطی تأکید دارد مورد بازپروری قرار می گیرد .

مراکز گزارش روزانه : مجرمینی که تحت این برنامه قرار می گیرند ، پس از مدتی می بایست به مراکزی که برایشان تعیین شده است ، گزارش داده و با اختیار در هر جا زندگی کنند.

بازداشت خانگی : بازداشت با نظارت الکترونیکی انجام می شود و مجرمین می بایست از قوانین خاصی نظیر محدودیت ترک خانه تبعیت کنند . با این روش زنان مجرم با پدر و مادر و همسر و فرزندانشان در ارتباط می باشند .


 

لیست آخرین مطالب وبلاگ

آغاز ثبت نام آزمون وکالت 95
کاملترین کتاب تست مدنی منتشر شد
۱۸٠٠/٤/۳٠
نقد و نظری بر کاهش بدون دلیل و بلاموجه ظرفیتهای کانون های وکلای دادگستری
آغاز ثبت نام آزمون قضاوت 95 (مهلت ثبت نام 20 الی 30 تیر)
آخرین اخبار و اطلاعات آزمون وکالت 95
کانال اطلاع رسانی آزمون وکالت در تلگرام
دانلود رایگان بسته تدریس صوتی مباحث حقوقی شرح لمعه
یک آزمون چند خطا ؟ (یادداشتی بر نحوه برگزاری آزمون وکالت )
جدول دروس و ضرایب کارشناسی ارشد حقوق
نامه سرگشاده دکتر مهدی توکلی در خصوص ایرادات درس تجارت در آزمون وکالت 94
برنامه ریزی برای موفقیت در آزمون وکالت
راهنمای انتخاب گرایش کارشناسی ارشد حقوق
قوانین و آرای وحدت جدید موثر در آزمون وکالت
قانون جدید نحوه اجرای محکومیت‌های مالی
دوره 8 جلدی آموزش پیشرفته حقوق مدنی منتشر شد
بایسته های برنامه ریزی برای آزمون وکالت 94
شرح قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر
کتاب دستنویس قانون مدنی و ثبت منتشر شد
در اولین قدم برای موفقیت در آزمون وکالت چه بکنیم ؟
منابع آزمون وکالت با تحلیل بر رویه های حاکم بر آزمون وکالت
راهنمای جامع داوطلبان آزمون وکالت
راهنمای مطالعه منابع آزمون وکالت
کلیدهای طلایی برای موفقیت در آزمون وکالت
نمره تراز در آزمون وکالت
نحوه خواندن و تحلیل و توسعه مواد قانونی
آشنایی با وکالت مرکز امور مشاوران
درسهایی از بزرگان حقوق ایران
تغییرات و نوآوریهای لایحه قانون تجارت
متن آرای وحدت رویه مهم

 درباره



 
درباره :به نام عادل بی همتا . که حکمش یا حکمت است یا مصلحت و در هر دو حالت سراسر عدل و رحمت. با عرض ادب و احترام خدمت بازدیدکنندگان محترم تارنما. حقوق علمی است بسیار وسیع با مشخصات و ویژگیهای خاص خود که یادگیری آن نیز باید با روشهایی علمی خاصی صورت گیرد . این تارنما با بیش از 8 سال سابقه به طور مستمر در زمینه اخبار و تحلیل آموزش تخصصی آزمون وکالت فعالیت می نماید. ---- کانال اطلاع رسانی آزمون وکالت در تلگرام https://telegram.me/azmoonevekalt ----------- ایمیل : omidaflak@yahoo.com ----------
پروفایل مدیر :امیر علی جلیلی


کتابها



خبرنامه پیامکی



تبلیغات


 صفحات وبلاگ

» وضعیت حقوقی کودک آزمایشگاهی
» وضعیت حقوقی کودک آزمایشگاهی
» وضعیت حقوقی کودک آزمایشگاهی
» وضعیت حقوقی تصرفات شریک در مال مشاع
» وصیت عقد است یا ایقاع
» نواقص عقد وکالت در قانون مدنی ایران
» نواقص عقد وکالت در قانون مدنی ایران
» نگاهی به کنوانسیون های بین المللی مبارزه با تروریسم
» دلیل در برابر انفور ماتیک و تله ماتیک
» درآمدی بر اصول بایگانی در نظام قضایی
» حقوق بشر در اسلام و اعلامیه جهانی حقوق بشر
» حقوق بشر : نه بشر و نه حقوق
» توسعة قضائی و نهاد داوری
» پروتکل اختیاری کنوانسیون حذف کلیه اشکال تبعیض علیه زنان
» اصل صحت
» بررسى تطبیقى نقش عقل در نظام حقوقى غرب و اسلام
» اصلاح شورای امنیت ، تطبیق منشور ملل متحد با واقعیات جدید پس از دوره جنگ سرد
» اصلاح شورای امنیت ، تطبیق منشور ملل متحد با واقعیات جدید پس از دوره جنگ سرد
» قضاوت زن
» مبانى حاکمیت در قانون اساسى جمهورى اسلامى ایران
» ترتیب رای در سازمان ملل متحد
» تجدید نظر در حکم دادگاه و موعد آن از نظر فقه امامیه و حقوق موضوعه ایران
» اعتبار علم قاضى در دعاوى
» قاعده احسان
» « اجرای مقررات حقوق بین الملل »
» نقش باورهای دینی در پیشگیری از جرم
» توهین و افترا
» بررسی حقوق زنان در اسلام
» بزه کاری
» امیر علی جلیلی
» مسئولیت ناشی از فعل مححجورین(دکتر درودیان)
» حقوق زن در قوانین اساسی و مدنی ترکیه
» حقوق شهروندایرانی از عهد باستان تا امروز
» وضع حقوقی فرزند خواندگی در ایران__دکتر اسدالله امامی
» مبنای حقوقی انفساخ عقد جایز در اثر مرگ و حجر یکی از دو طرف (دکترکاتوزیان)
» مبنای حقوقی انفساخ عقد جایز در اثر مرگ و حجر یکی از دو طرف (دکتر کاتوزیان)
» برخورد مقررات قانونی مدنی و تجارت در مورد قرارداد حمل و نقل
» عقد قرض (دکتر لنگرودی)
» وکالت زوجه در طلاق و تفویض حق طلاق به او (دکتر صفایی)
» بررسی حقوق مالکیت فکری(معنوی) و ابعاد آن در قوانین و مقررات
» اصل آزادی قراردادی (دکتر کاتوزیان)
» حاشیه ایی بر ضمان قهری و مسائل جانبی آن
» ارزش های نو و تحولات مسئولیت مدنی( دکترکاتوزیان)
» ماهیت حقوقى وصیت
» بررسی حضانت فرزند توسط مادر
» حقوق زوجین در ارث
» احیای حقوق شهروندی
» بیع زمانی
» حق شفعه و شرایط آن چیست؟
» بررسی فقهی وحقوقی میراث زوجه از عقار{ اموال غیر منقول} و تطبیق آن با سایر نظامها
» اجزاء نفقه نزدیکان در قانون مدنی ایران
» حقوق اشخاص بی تابعیت
» تفاوت و تفکیک ماهوی حق سرقفلی از حق کسب و پیشه یا تجارت
» مصادیق فسخ نکاح در شرط صفت
» پیش درآمدی بر مالکیت معنوی
» ضمان معاوضی در بیع
» فروش مال غیر منقول بدون تنظیم سند رسمی
» مسئولیت مدنى
» روشهای حقوقی تضمین حقوق زندانیان
» بررسی اجمالی اثر ضمیمه نکردن سند استناد دعوا
» صلح و جعاله
» دفاتر تجاری، سندی عادی یا رسمی؟
» کاربرد دفاتر تجاری در معاملات
» تجار و اعمال تجاری
» عملیات تجاری
» منبع آزمونهای حقوقی
» تصاویر حقوقی . والپیپر های حقوقی . عکس حقوقی
» دریچه ای رو به حقوق(در حال بروز رسانی )
» رسانه های ایران
» متن کامل قانون مدنی


 نويسندگان

امیر علی جلیلی امیر علی جلیلی


 آمار بازديد
» تعداد بازديدها:
» کاربر: Admin

 

صفحه اصلي | پست الکترونيک | اضافه به علاقه مندي ها | ذخيره صفحه |طراح قالب


Powered Bypersianblog.ir Copyright © 2009 by aajlow
This Themplate  ByTheme-Designer.Com